Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Παρακολουθώ, πρέπει να πω και με κάποια απογοήτευση, τα πρόσφατα τεκταινόμενα, τόσο αναφορικά με το Υπουργείο Υγείας όσο και με τις αντιδράσεις του κλάδου μας. Η απογοήτευση αυτή δεν αφορά στο Υπουργείο, έχοντας πικρή πείρα ετών γνωρίζω την ευκολία των πολιτικών στα βαφτίσια του κρέατος σε ψάρι και γνωρίζω καλά επίσης την διαφορά των προεκλογικών καταρρακτών υποσχέσεων από τα μπαλκόνια όταν τις συγκρίνουμε με τις Κυβερνητικές πράξεις. Οπως πια είναι γνωστό: It is the implementation, stupid!

Υπάρχουν γεγονότα, αποφάσεις και «αποφάσεις» που άπτονται επαγγελματικών (κυρίως) αλλά και επιστημονικών θεμάτων του τομέα της Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής, πράγμα που θεωρώ ότι με υποχρεώνει να απευθυνθώ ακόμη μια φορά σε εσάς, προκειμένου να προσπαθήσω να βάλω τα πράγματα στην ορθή τους βάση, ούτως ώστε να μπορέσουμε να χαράξουμε την στρατηγική που θα μας βγάλει από αυτό το τέλμα.

Τα γεγονότα αυτά πρέπει να τα κατατάξουμε σ’ αυτά που εκπορεύονται από την πολιτική ηγεσία του ΥΥΠ και σ’ αυτά που έχουν να κάνουν με εμάς, την οργάνωσή μας και τον σχεδιασμό των κατάλληλων ενεργειών αντίδρασής μας. Για το ΥΥΠ και τα περιφερικά του τμήματα, τις ΥΠΕ, δεν υπάρχουν πολλά για να πει κανείς, τα ξέρετε αν παρακολουθείτε τις ανακοινώσεις μας, τις κατα τόπους αποφάσεις των ΥΠΕ, ακόμη και από τα μέσα ενημέρωσης. Κεντρικά υπάρχει ανυπαρξία ρεαλιστικού σχεδίου, αδυναμία λήψης αναγκαίων αποφάσεων (όχι μόνο λόγω οικονομικής δυσπραγίας) και, φοβούμαι, άγνοια τόσο της πραγματικής κατάστασης όσο και των απαραίτητων μέτρων και μέσων για την ανατροπή και βελτίωσή της.

Θέλω όμως να επικεντρωθώ κυρίως σε εμάς, στο τί κάνουμε εμείς και τί κατά την άποψή μου θα έπρεπε να κάνουμε. Πρέπει να σας πω ότι δεν αρκούν οι συνθήκες και οι συμμετοχές της χώρας μας στα διάφορα foraτης Ευρώπης για να δικαιολογήσουν τις δηλώσεις όλων ότι «ανήκουμε στην Ευρώπη». Δεν ξέρω πολλά για όλους τους τομείς, επιτρέψτε μου όμως να δηλώσω ότι γνωρίζω πολύ καλά τί γίνεται σε σχέση με την Γενική Ιατρική στην Ευρώπη. Δεν πρόκειται να σας δώσω το παράδειγμα της Αγγλίας, όπου αν φταρνισθεί το Royal College of GPs παθαίνει πνευμονία το Υπουργείο Υγείας τους και όλο το σύστημα κινδυνεύει, θα αναφερθώ στην «ταπεινή» Πορτογαλία, όπου οι δίαυλοι επικοινωνίας του φορέα της Γενικής Ιατρικής με το Υπουργείο Υγείας είναι μόνιμα ανοικτοί και εκπρόσωποι των ΓΙ βρίσκονται σε μόνιμη επαφή με τον Υπουργό, ο οποίος δεν διανοείται ποτέ να προβεί εν αγνοία τους σε καμμιάν ενέργεια αναφορικά με την ΠΦΥ. Είναι γνωστό γιατί σε εμάς δεν συνέβη κάτι αντίστοιχο : Ο εφιαλτικά μεγάλος αριθμός των γιατρών άλλων ειδικοτήτων και η παραδοσιακή τους κατοχή στις Ιατρικές Σχολές οδήγησε σ’ αυτό που ονομάσθηκε «Νοσοκομειοκεντρισμός» και ουσιαστικά κατέστρεψε το ΕΣΥ από την αρχή του ακόμη, γιατί σύστημα υγείας που δεν βασίζεται στην ΠΦΥ δεν είναι σύστημα και δεν υπήρξε ποτέ και σε καμμιά χώρα. Πρέπει εδώ να προσθέσω ότι όλα τα επιτυχημένα συστήματα υγείας όχι μόνο βασίζονται στην ΠΦΥ αλλά και την εφαρμόζουν με κύριο εργαλείο τον Γενικό/Οικογενειακό γιατρό, αμειβόμενο με κάποιας μορφής capitation.

Η Ελληνική Γενική Ιατρική εκπροσωπήθηκε από την αρχή από την ΕΛΕΓΕΙΑ, τον επιστημονικό φορέα μας. Δεν πρόκειται εδώ να απαριθμήσω τις παρεμβάσεις μας (χρειάζεται ολόκληρο βιβλίο γι αυτό) μπορώ μόνο να δηλώσω ότι ΟΛΟΙ ανεξαίρετα οι νόμοι που διέπουν την λειτουργία σας, από την εκπαίδευσή μας, την πρόσληψή μας μέχρι την συνταξιοδότησή μας πέρασαν από την ΕΛΕΓΕΙΑ. Αντιλαμβανόμενοι ότι ένας επιστημονικός φορέας δεν θάπρεπε να συνεχίσει να ασκεί πιέσεις και δράσεις επαγγελματικής φύσεως, δημιουργήσαμε εμείς την ΕΝΩΣΗ προκειμένου να αναλάβει αυτόν τον ρόλο. Βλέπουμε λοιπόν με θλίψη την δημιουργία “φορέων”, που και οι τρεις δημιουργήθηκαν από τέως μέλη του ΔΣ της ΕΛΕΓΕΙΑ, οι οποίοι αφού προσπάθησαν και απέτυχαν να πάρουν τα ηνία της, προχώρησαν σε διασπάσεις (σας υπενθυμίζω τις διθυραμβικές πρόσφατες προεκλογικές δηλώσεις περί ενότητος και άλλων συναφών). Γνωρίζουμε τους σκοπούς τους, γνωρίζουμε ότι κανείς δεν ασχολήθηκε ούτε θα ασχοληθεί ποτέ για να βάλει ένα χαλικάκι στο οικοδόμημα της Ελληνικής Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής. Το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να παραπλανούν κάποιους συναδέλφους και να επιτρέπουν στο ΚΕΣΥΠΕ να συζητιέται ότι “οι Γενικοί Ιατροί έχουν σπάσει σε 5 κομμάτια”. Αφήνω τις κρίσεις σε εσάς και την Ιστορία της Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής στην Ελλάδα. Ακούσαμε κριτικές και “κριτικές” για απραξία της ΕΛΕΓΕΙΑ, για «στεγανά(!)». Ποιά στεγανά; Ολοι είναι ελεύθεροι να συμμετέχουν στο βαθμό του χρόνου και της δυνατότητάς τους. Προκαλώ προσωπικά τον όποιον θέλησε να συμμετάσχει, να προσφέρει στο γενικό καλό και αποθαρρύνθηκε από εμένα προσωπικά ή από το ΔΣ γενικά. Μπορούν άραγε να μας πουν αυτοί οι επικριτές πότε και σε τί βοήθησαν οι ίδιοι, όχι τις ατομικές τους επιδιώξεις αλλά συνολικά το κίνημα της Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής, πότε και σε τί υποστήριξαν τους συναδέλφους, πότε και σε ποιόν τομέα έσπρωξαν μπροστά τις εξελίξεις;

Ομως, αγαπητοί συνάδελφοι, δεν θα ασχοληθώ άλλο μ’ αυτά. Πρέπει να δούμε το παρόν και το μέλλον. Μπροστά μας υπάρχουν δύο προκλήσεις : Η μία είναι αντίδραση προκειμένου να αποσοβηθούν μέτρα που μας θίγουν καίρια και ταυτόχρονα υποβαθμίζουν το κύρος της ειδικότητάς μας. Η δεύτερη είναι ο σχεδιασμός και η υποβολή όχι μόνον στο ΥΥΠ αλλά και στην Κυβέρνηση και σε όλα τα Κόμματα του Κοινοβουλίου μιας ρεαλιστικής και εφαρμόσιμης πρότασης για την εγκαθίδρυση του Οικογενειακού γιατρού όλων των πολιτών.

Αναφορικά με την πρώτη πρόκληση, είναι σαφές ότι μπροστά είναι η ΕΝΩΣΗ, εμείς απλώς την διευκολύνουμε με ότι μέσον της χρειάζεται και διαθέτουμε. Πρέπει όμως να σας τονίσω ότι αρκετά βολεύτηκαν κάποιοι στους καναπέδες τους, αρκετά εκτόνωσαν το επαναστατικό τους μένος στο  F/Β και άλλα μέσα επικοινωνίας. Οι καιροί απαιτούν δυναμικές κινητοποιήσεις,  στα καλέσματα της ΕΛΕΓΕΙΑ και της ΕΝΩΣΗΣ δεν είδαμε να καταγράφεται η δυναμική που περιγράφεται στην κοινωνική δικτύωση. Και πρέπει να σας πω ότι μια αποτυχημένη κινητοποίηση είναι πάρα πολύ χειρότερη από την έλλειψη κινητοποίησης. Αρα δεν είναι δίκαιο ούτε λογικό από τη μιά μεριά να μην συμμετέχετε και από την άλλη να ψέγετε τους φορείς σας που δεν ανακοινώνουν κινητοποιήσεις. Η ευθύνη τους είναι μεγάλη και αν τα πράγματα δεν σταθμισθούν σωστά, το επαναλαμβάνω : Μια αποτυχημένη κινητοποίηση εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους και υποθηκεύει το μέλλον της ειδικότητάς μας.

Η δεύτερη πρόκληση απευθύνεται στην ΕΛΕΓΕΙΑ. Χρειαζόμαστε μια πρόταση για την συνολική (έχουμε πικρή πείρα από πιλοτικά προγράμματα) εφαρμογή Οικογενειακού γιατρού σε όλη την Ελλάδα. Η πρόταση αυτή πρέπει να είναι βασισμένη σε δεδομένα επιτυχημένων εφαρμογών σε άλλες χώρες, να είναι ρεαλιστική και εφαρμόσιμη. Εχουμε δει και ακούσει πολλά από υπεύθυνους και μή. Επιτρέψτε μου εδώ να καταθέσω τις προσωπικές μου απόψεις :

  1. ΑΡΙΘΜΟΣ

Οι οικογενειακοί γιατροί που απαιτούνται για ολοκληρωτική εφαρμογή είναι 6.500. Είναι λοιπόν σαφές ότι θα πρέπει να συνυπάρξουμε με τους Παθολόγους, τουλάχιστον στην αρχική φάση υλοποίησης του προγράμματος. Ωστόσο, επειδή στην εκπαίδευσή τους δεν απέκτησαν κάποιες δεξιότητες και γνώσεις (Χειρουργικής, Μαιευτικής, Παιδιατρικής κλπ) θεωρώ ότι η παλιά μας πρόταση για onthejobtrainingπρέπει να υλοποιηθεί αναφορικά με αυτούς.

  1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΑΜΟΙΒΕΣ

Ολες οι μονάδες του ΠΕΔΥ (ΚΥ και τ. ΙΚΑ) θα διαθέτουν δορυφόρα Οικογενειακά Ιατρεία, είτε μονήρων είτε 2-3 Οικογενειακών γιατρών, οι οποίοι θα διαθέτουν ο καθένας λίστα αποτελούμενη από έναν αριθμό οικογενειών, τα άτομα των οποίων δεν θα ξεπερνούν τους 2.000. Οι Οικογενειακοί γιατροί θα έχουν δικαίωμα παραπομπής στην Δευτεροβάθμια Περίθαλψη (με την τοποθέτησή τους θα τους επιδίδεται κατάλογος των μονάδων, νοσοκομειακών ή μή όπου θα παραπέμπουν αντιστοίχως τούς ασθενείς). Η κατάρτιση της λίστας καθενός από τους Οικογενειακούς γιατρούς θα γίνεται με ανάρτηση των ονομάτων τους στις αντίστοιχες μονάδες ΠΕΔΥ κάθε Ιανουάριο και θα καλούνται οι πολίτες να επιλέξουν κάποιον από αυτούς. Οι Οικογενειακοί γιατροί θα είναι πλήρους (8 ώρες εργασίας) αλλά ΟΧΙ αποκλειστικής απασχόλησης και ΔΕΝ θα είναι μόνιμοι αλλά θα υπογράφουν συμβόλαιο με το ΥΥΠ. Θα δέχονται τους ασθενείς τους με προκαθορισμένα ραντεβού. Θα μπορούν να δέχονται ιδιωτικά ασθενείς αλλά ΟΧΙ στο προκαθορισμένο 8ωρό τους, επί ποινή απόλυσης. Οι πολίτες κατά την στιγμή της επιλογής του Οικογενειακού τους Ιατρού θα καταβάλλουν κατ’ έτος «παράβολο επιλογής» ύψους 30 Ευρώ. Οι λίστες των Οικογενειακών Ιατρών θα περιέχουν 10% ανασφαλίστους, οι οποίοι δεν θα καταβάλλουν το Παράβολο Επιλογής. Είναι σαφές ότι οι λίστες θα περιέχουν και άλλα κριτήρια (ηλικίες πολιτών, νοσηρότητα, απομονωμένες περιοχές που δεν συμπληρώνουν 2,000 άτομα κλπ). Αυτά έχουν μελετηθεί, δεν κρίνω όμως ότι είναι αναγκαίο να εκτεθούν λεπτομερειακά σ’ αυτό το μήνυμα, όπου περιγράφω γενικές αρχές. Τέλος, η ένταξη των Γενικών/Οικογενειακών ιατρών στο σύστημα αυτό θα είναι βέβαια εθελοντική.

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Θα ήθελα να μελετήσετε το πόνημά μου και να προβληματισθείτε γύρω από αυτό. Το mail και το site της ΕΛΕΓΕΙΑ είναι ανοιχτά και διαθέσιμα, ελπίζω να αναπτυχθεί ένας γόνιμος διάλογος και αναμένουμε στην Συνέλευση του Πανελληνίου Συνεδρίου να παγιώσουμε συνθετικά τις επίσημες προτάσεις μας. Σε διάφορα λαϊκίστικα που ίσως ακούσουμε π.χ. «θα πληρώνουν οι πολίτες;» ή «καταργείτε την αποκλειστική απασχόληση;» έχουμε απαντήσεις. Κατ’ αρχήν οι πολίτες πληρώνουν ήδη 5 ευρώ το μήνα για τα φάρμακά τους και μόνον (δηλ. σε ετήσια βάση 5χ12=60) και δεν θα δεχθούν ΠΛΗΡΗ κάλυψη της υγείας τους πληρώνοντας 30 ευρώ για να επιλέξουν τον γιατρό τους; Δεύτερον ναί, καταργούμε στην ΠΦΥ την αποκλειστική απασχόληση διότι δεν ισχύει σε κανένα άλλο κράτος του κόσμου και διότι δεν συντρέχει κανένας λόγος εφαρμογής της στην ΠΦΥ.

Τέλος, σας παρακαλώ θερμά να συμπαραταχθείτε στους αναγνωρισμένους φορείς σας ΕΛΕΓΕΙΑ και ΕΝΩΣΗ, προκειμένου να συνεχίσουμε την επιτυχημένη πορεία που από την αρχή ακολουθούμε και μας έχει ήδη δώσει πολλούς καρπούς.

Μποδοσάκης-Πρόδρομος Ρ. Μερκούρης

Πρόεδρος ΕΛΕΓΕΙΑ